Veelgestelde vragen over aangekondigde kortingen op pensioenen

Ruim 100 pensioenfondsen hebben aangekondigd dat zij mogelijk de pensioenen in april 2013 gaan verlagen als de financiële positie van het pensioenfonds niet verbetert.

Lijst met pensioenfondsen (bron: Pensioenfederatie)

Met de NIBUD rekenhulp kun je kijken wat het voor jou betekent.

Wat is korten op je pensioen?

Met korten op de pensioenen wordt bedoeld dat een pensioenfonds de pensioenuitkering en de opgebouwde rechten verlaagt. Het gaat dus niet alleen over de ingegane pensioenen, maar ook over de opgebouwde pensioenrechten van actieve deelnemers en slapers. Korten op pensioenen wordt ook wel 'afstempelen' genoemd.

Wat wordt er mogelijk gekort?

Pensioenfondsen die een mogelijke verlaging hebben aangekondigd, zullen het aanvullend pensioen van gepensioneerden en de opgebouwde pensioenrechten van actieve deelnemers en slapers gaan korten.

Wanneer gaat die korting komen?

De pensioenfondsen moeten eind 2012 een tweede toets doen. Zij kijken dan of hun financiële situatie hetzelfde is gebleven, beter is geworden of dat deze is verslechterd. Dan wordt definitief vastgesteld of er ook werkelijk een verlaging van de pensioenen en van de pensioenrechten zal moeten plaatsvinden per 1 april 2013. Er zijn ook enkele pensioenfondsen die dit jaar al zullen moeten korten.

Kan er nog iets veranderen?

Dat is mogelijk. Wij zijn bezig met een nieuwe rekenmethode om vast te stellen of pensioenfondsen geld tekort komen in de toekomst.
Het kabinet moet er ook alles aan doen om de economische situatie te verbeteren door hard te werken aan het oplossen van de eurocrisis. Want daar hebben de pensioenfondsen het meeste last van. Die eurocrisis zorgt ervoor dat de fondsen te maken hebben met een zeer lage rente.

Wat is het gevolg van een korting voor mijn pensioen?

Voor het pensioen van gepensioneerden betekent dit dat de pensioenuitkering lager wordt.
De gevolgen voor de koopkracht zijn afhankelijk van de hoogte van het pensioen. Als je een aanvullend pensioen hebt van € 1200 per jaar, is de AOW die je ontvangt van de overheid een groter deel van je inkomen. Heb je een aanvullend pensioen van € 7200 bruto per jaar dan merk je daar meer van, omdat je pensioen in vergelijking met de AOW een groter deel van je inkomen is.

Voorbeeld 1

Je pensioen is  € 1200 bruto per jaar. Dat is 1200/ 12 = € 100 bruto per maand.
Je pensioen wordt met 5% gekort. Je krijgt dan 100 – 5 = € 95 bruto per maand.

Je bent getrouwd en ontvangt AOW. Deze is € 1079, 93 bruto per maand (2012)

Voor korten krijg je:                                      Na korten krijg je :

€ 1179,93  bruto per maand                            € 1174,93  bruto per maand   

Voorbeeld 2

Je pensioen is  € 7200 bruto per jaar. Dat is 7200/ 12 = € 600 bruto per maand.
Je pensioen wordt met 5% gekort. Je krijgt dan 600 – 30 = € 570 bruto per maand.

Je bent getrouwd en ontvangt AOW. Deze is € 1079, 93 bruto per maand (2012)

Voor korten krijg je:                                      Na korten krijg je:

€ 1679,93  bruto per maand                            € 1649,93  bruto per maand   

Voor meer informatie over je eigen situatie kun je met de NIBUD rekenhulp kijken wat het voor jou betekent.

Wat is het gevolg van een korting voor mijn opgebouwde pensioenrecht?

Voor werknemers betekent het dat de opgebouwde pensioenrechten worden verlaagd. Daar merk je niet direct iets van, omdat je pensioen nog niet wordt uitgekeerd. Uiteindelijk krijg je in de toekomst wel een lagere pensioenuitkering als het pensioenfonds deze korting niet meer in kan halen, voordat je met pensioen gaat.

Voorbeeld
Je hebt een opgebouwd pensioenrecht van  € 1200. Dit opgebouwde pensioenrecht wordt met 5% gekort.
De korting is dan € 60. Uw opgebouwde pensioenrecht wordt dan  1200 - 60 = € 1140

Zijn er juridische mogelijkheden om hier iets tegen te doen?

Nee, hier is juridisch niets tegen te doen. Pensioenfondsen moeten een korting doorvoeren als er geen andere oplossingen zijn om weer financieel gezond te worden. Dat is in wet en regelgeving vastgelegd. Als andere oplossingen nog wel mogelijk zijn dan mogen fondsen niet zomaar de pensioenen verlagen. De Nederlandsche Bank kijkt hiernaar en wijst een pensioenfonds hierop als het niet volgens de regels handelt.

Kan de vakbond hier iets aan doen?

Nee, niet direct. Wij kunnen ook geen juridische procedure in gang zetten. FNV Bondgenoten vindt al een hele tijd dat er een nieuwe rekenmethode moet komen. Wij doen er alles aan om nog dit jaar tot een verandering van de rekenmethode te komen, zodat deze voor het eerst gebruikt kan worden in 2013. Minister Kamp heeft toegezegd dat hij daaraan mee zal werken als er een goede oplossing gevonden is.

Wat vindt FNV Bondgenoten?

Wij gaan er vanuit dat de pensioenfondsbestuurders een weloverwogen besluiten genomen hebben en niet over een nacht ijs zijn gegaan als zij nu aankondigen dat zij volgend jaar mogelijk moeten korten. Wij vinden ook dat de pensioenfondsen die het betreft hun deelnemers zo snel mogelijk moeten informeren en ook duidelijke informatie moeten verschaffen. Die dure plicht hebben zij.

Wat kan ik doen als ik me zorgen maak?

Voor vragen over jouw pensioen kun je het beste contact opnemen met je pensioenfonds. Dat beheert jouw gegevens en opgebouwde pensioen, dus daar kun je het best terecht voor informatie over jouw persoonlijke situatie. Mocht je er niet uitkomen, of behoefte hebben aan meer advies, dan kun je als lid contact opnemen met een van onze consulenten. Bel met de klantenservice op 0900 96 90 (lokaal tarief).

Hoe komt de dekkingsgraad van de pensioenfondsen zo laag?

De dekkingsgraad van veel fondsen staat nog steeds onder druk door:

• de economische crisis, met op en neer gaande beurzen. Dit heeft ook gevolgen voor de beleggingen van de pensioenfondsen;
• de extreem lage rentestand en de lage koers van de euro. Dit zorgt ervoor dat de pensioenfondsen nu met lage inkomsten in de toekomst moeten rekenen.

Het werkt net als bij een spaarrekening: als je over € 100 2% procent rente krijgt, heb je over een jaar minder (€ 102) dan wanneer je 4 % rente (€ 104) krijgt over dat jaar. Daarom worden de pensioenverplichtingen hoger, omdat de pensioenfondsen nu meer geld in kas moeten hebben om de pensioenen in de toekomst te kunnen betalen;

• de stijgende levensverwachting.

Wat is een dekkingsgraad?

De dekkingsgraad is de verhouding tussen verplichtingen (geld wat uitgekeerd moet worden nu en in de toekomst) en het vermogen (het geld wat ze nu in de kas hebben) van pensioenfondsen. Als de dekkingsgraad langdurig te laag is, heeft het pensioenfonds op den duur niet genoeg geld om de pensioenen uit te keren voor de volle honderd procent.

Bij welke pensioenfondsen wordt in de toekomst mogelijk gekort?

Het gaat in veel gevallen om de pensioenfondsen die in 2008 een herstelplan hebben gemaakt. In dat herstelplan hebben de betreffende pensioenfondsen aan moeten geven hoe zij hun financiën weer verbeteren. Hierin staan maatregelen die een fonds neemt als het herstel niet voldoende lukt. Een van die maatregelen kan het zogenaamde afstempelen zijn: het korten op pensioenen en opgebouwde rechten.

Je kunt op de website van je eigen pensioenfonds kijken hoe je fonds er voor staat. Kun je het daar niet vinden, dan kun je ook contact opnemen met het klantencontactcentrum van je pensioenfonds. Als je er niet uit komt, kunt je ook contact opnemen met ons klantcontactcentrum.

Wat zijn herstelplannen?

Dit zijn plannen die de pensioenfondsen hebben gemaakt om de financiële situatie te verbeteren. Pensioenfondsen moesten vanaf 2008 in vijf jaar naar een dekkingsgraad van 105%.

Wat gaat FNV Bondgenoten doen?

Wij drukken onze bestuurders in de pensioenfondsen op het hart om zo snel mogelijk hun deelnemers en gepensioneerden te informeren over hoe het pensioenfonds waar zij inzitten er voor staat. Wij vinden dat werkgevers ook moeten bijdragen in moeilijke tijden en zullen hen daarop aanspreken. Ook gaan wij met alle betrokken partijen het gesprek aan over de rekenmethode waarmee pensioenfondsen hun financiële positie moeten vaststellen. Onze aandacht gaat hier dan vooral uit naar de rente.

Kan ik overstappen naar een ander pensioenfonds?

Als er in jouw bedrijf of sector een pensioenfonds is, kun je niet overstappen. Je bent dan verplicht om mee te doen. Nee, hier kun je niet tegen in beroep gaan.

Hoe zit het met de waardeoverdracht als ik van baan verander en bij een ander pensioenfonds terecht kom?

Pensioenfondsen die een dekkingsgraad hebben die lager is dan 100%, mogen geen individuele waardeoverdrachten doen. Dit betekent dat je geld bij het vorige pensioenfonds blijft staan. In pensioentaal wordt je dan 'slaper'. Als de dekkingsgraad weer hoger is dan 100%, kun je alsnog vragen om waardeoverdracht.

Wat gebeurt er als je in de WIA of de WW zit?

Als je bij een pensioenfonds zit dat gaat korten op de pensioenen, betekent dit dat je pensioenrecht ook afgestempeld wordt. Heb je vragen dan kun je bellen met het betreffende pensioenfonds. Als je er niet uit komt kun je contact opnemen met ons klantcontactcentrum.

Zit FNV Bondgenoten in de besturen van pensioenfondsen?

Vanuit FNV Bondgenoten zitten bestuurders samen met vertegenwoordigers van werkgevers en andere vakbonden in de sectorale pensioenfondsen. In de ondernemingspensioenfondsen zitten werknemers uit de bedrijven (meestal door de Ondernemingsraad afgevaardigde leden), samen met de werkgever in het bestuur.

Wat is de rol van De Nederlandsche Bank?

De Nederlandsche Bank houdt toezicht op de pensioenfondsen en kan bij ieder individueel fonds maatregelen eisen als dat echt nodig is.