Het sociaal plan

Zoals bijvoorbeeld:

• Het verdwijnen van arbeidsplaatsen.
• Verandering van arbeidsinhoud of -omstandigheden.
• Verplaatsing van werk naar elders.
• Verplaatsing van werk naar een andere werkgever.

Een sociaal plan bevat procedures en regelingen die in acht moeten worden genomen  (bijvoorbeeld bij herplaatsing) om gevolgen voor werknemers te verlichten, te compenseren, of te voorkomen.

Het karakter van het sociaal plan kan verschillen, van het bieden van een vergoeding voor geleden of te leiden schade (vangnet), tot regels over herplaatsing en het aanreiken van instrumenten die werknemers in staat stellen zelf een oplossing te vinden (springplank).

Juridische status sociaal plan

Een sociaal plan kan op drie manieren tot stand komen:

1. Een overeenkomst gesloten met vakorganisaties (de meest voorkomende).
2. Een overeenkomst gesloten met de Ondernemingsraad. 
3. Een door de werkgever eenzijdig opgesteld pakket van maatregelen.

1. Vakorganisaties

Gebruikelijk is dat de werkgever de opvang van de  gevolgen van een fusie of reorganisatie bespreekt met vakorganisaties en hierover afspraken maakt. De bonden beschouwen het afsluiten van sociale plannen tot een van hun kerntaken. Een dergelijk Sociaal Plan heeft de status van een cao, als voldaan is aan bepaalde 'spelregels'.
 
De afspraak van de bond bindt onmiddellijk de leden van die bond. Leden van de bond moeten de verplichtingen in dat plan nakomen. Om die reden is in statuten en reglementen de invloed van leden op de afspraken geregeld: zij moeten instemmen  op ledenvergaderingen of bij referendum. Als de leden niet instemmen, dan zal de vakbond ook niet instemmen met het sociaal plan. De werkgever mag niet discrimineren tussen leden en niet leden. Hij zal aan niet-leden dezelfde rechten moeten bieden (als deze niet-leden ook aan de verplichtingen voldoen). Het sociaal plan is dan ook op hen van toepassing.

2. Ondernemingsraad (OR)

Een overeenkomst tussen werkgever en or bindt uiteraard beide partijen (or en werkgever). Voor de werknemers is dit nog niet zo vanzelfsprekend. In de individuele arbeidsovereenkomst moet namelijk geregeld zijn dat de or gemachtigd is om bindende afspraken te maken. Of de or moet de partij zijn waarmee altijd  de arbeidsvoorwaarden worden overeengekomen. Zo niet, dan is het zeer de vraag in hoeverre de overeenkomst met de or doorwerkt in de individuele arbeidsovereenkomst.

3. De werkgever

De werkgever kan zelf (eenzijdig) een pakket van maatregelen vaststellen. Pas als dit door de individuele werknemer wordt aanvaard, ontstaat er een overeenkomst die zowel werkgever als individuele werknemer bindt.

De uitvoering van een sociaal plan

Een sociaal plan - stap voor stap (pdf).

Hulp nodig?

Fusie of reorganisatie? Onze Klantenservice helpt jou - als lid van FNV Bondgenoten - verder. Juridisch consulenten bekijken jouw situatie en geven gratis advies. Als juridische stappen onvermijdelijk zijn, dan kun je rekenen op de inzet van de deskundige juristen van FNV Bondgenoten.

Bel 0900 9690 (lokaal tarief) op werkdagen tussen 8.00 uur en 17.30 uur.