loading
  • Informatie
    sluit

    Profiel aanmaken

    Voor het plaatsen van comments op onze website is het nodig om een profiel aan te maken.
    Met een persoonlijk profiel kun je nog meer. Verfijn je profiel met een foto en persoonlijke regel die geplaatst wordt bij de comments. Of geef je interessegebieden aan en krijg nieuws op de homepage dat bij je past.

    Ben je lid?

    Dan biedt MijnFNV•B nog veel meer:

    • altijd inzage in jouw nieuwste cao
    • toegang tot je bedrijfspagina
    • meteen zien wie je bestuurder is
    • je contributie online regelen
    • je contributie gedeeltelijk terugkrijgen
    • iemand lid maken en een wervingspremie ontvangen
    • nieuwe ledenpas aanvragen
  • InklappenMijn FNV•B

Mexico: Heerlijk, helder… Sol, Dos XX, Indio?

  • 09-11-2011
  • Fransien de Jong (bestuurder)
  • 0 reacties
Een delegatie van FNV Bondgenoten bracht in oktober 2011 een bezoek aan Heineken-vakbonden in Mexico.

Heineken-kaderleden Teun Plugge en Nicolaas Groot brachten, samen met bestuurder Fransien de Jong en adviseurs Sascha Meijer en Karen Brouwer, van 24 tot 29 oktober een bezoek aan Heineken-vakbonden in Mexico. Een lastig land voor vakbonden, ontdekten ze.

Heineken nam een jaar of twee geleden de brouwerijen van het Zuid-Amerikaanse FEMSA over. Heineken produceert nu dus bijvoorbeeld ook Sol, Dos XX en Indio. Mexico is een lastig land wat vakbonden betreft. Heerlijk en helder is de situatie niet, zo ontdekte de FNV Bondgenoten-delegatie.

Omdat elke vestiging van een bedrijf een eigen vakbond moet hebben die over een eigen cao onderhandelt, zijn in Mexico duizenden vakbonden actief. En helaas zijn veel van de vakbonden niet democratisch. Vaak werken ze nauw samen met het bedrijf en weten de werknemers niet eens door wie ze vertegenwoordigd worden.

Spookbonden

Deze vakbonden sluiten cao's af die voor de wet geldend zijn, maar die voor de werknemers geen verbetering betekenen (zie ook het kader 'Beschermingscontracten in Mexico ' onderaan). Vaak is het moeilijk zo'n niet-democratische bond te herkennen. Daarnaast is het voor vakbonden die wel democratisch zijn, erg lastig in Mexico te overleven. De regering maakt het hen niet makkelijk en bedrijven doen liever geen zaken met ze, omdat deze bonden wel degelijk over verbeteringen voor de werknemers willen onderhandelen.

FNV Bondgenoten wil de democratische bonden juist ondersteunen. Daarom vroeg de FNV Company Monitor onderzoeksbureau CILAS uit Mexico eens na te gaan hoe het met de vakbonden binnen een aantal Nederlandse multinationals staat, waaronder die binnen Heineken. Een dik rapport was het resultaat. Maar ook: de mogelijkheid om met een aantal Heineken-bonden in contact te treden.

Welkom in Heinekenland

Vrijwel meteen na aankomst in Mexico werd duidelijk hoe anders de Mexicaanse situatie is dan de Nederlandse. Door het drukke verkeer van Mexico Stad baanden we ons een weg naar een bijeenkomst met CONASIM, een vakbondskoepel waaronder de meeste Heinekenvakbonden in Mexico vallen. We werden getrakteerd op een promotiefilmpje 'American Style' over de geschiedenis van de vakbond en over de daadkrachtigheid van de arbeiders. Maar uit de verhalen bleek die daadkrachtigheid niet zozeer. Onderhandelingen over salarissen vinden bijna plichtsmatig plaats, en er was nog nooit gestaakt.

De volgende dag ontmoetten we na een busreis van vijf uur de vakbond van de brouwerij in de stad Orizaba. Deze bond is nauw verweven met de geschiedenis van het bedrijf. De samenwerking tussen bond en bedrijf heeft ertoe geleid dat je je in 'Happy Heinekenland' waant. Alle werknemers en hun families zijn welkom op de Heinekenclub, er zijn cursussen voor de werknemers, hun vrouwen, sportclubs voor de kinderen, huiswerkbegeleiding, noem het maar op.

Verhoging productiviteit

Maar ook hier lijkt van een kritische vakbond geen sprake; de vakbond ziet als haar taak mee te werken aan de verhoging van de productiviteit van het bedrijf, omdat dat de kans van voortbestaan van het bedrijf verhoogt, en daarmee ook het voortbestaan van de vakbond.

Enigszins verward keerde de delegatie terug naar Mexico Stad: wat zijn onafhankelijke bonden in Mexico? En hoe kunnen we vakbonden die zo lokaal verweven zijn met het bedrijf toch zinvol ondersteunen?

Internationaal samenwerken

Het antwoord kwam de dag erna, toen we een tweede bond ontmoetten, de vakbond van de brouwerij in Tecate. Het werd duidelijk dat deze lokale bonden juist behoefte hebben aan internationaal contact met andere Heinekenvakbonden. Met de overname van de FEMSA-brouwerijen is voor de vakbonden een nieuwe situatie ontstaan.

De werkwijze van Heineken sluit weliswaar nauw aan bij die van het oude FEMSA, maar de bonden weten dat ze nu onderdeel uitmaken van een wereldwijd concern. Met alle onzekerheden wat betreft werkgelegenheid van dien. Internationaal samenwerken en het uitwisselen van informatie zijn dan van groot belang.

Solidariteit met democratische bonden

Steun aan de democratische bonden in Mexico is zeer noodzakelijk, zo bleek ook op de laatste dag van het bezoek. De FNV Bondgenoten-delegatie was uitgenodigd voor het jaarlijkse congres van democratische bonden. Dat vond plaats in het gebouw van de elektriciteitsbond. Twee jaar geleden werden duizenden werknemers van het staatsenergiebedrijf van de ene op de andere dag ontslagen, vanwege hun vakbondslidmaatschap. Nog steeds vechten ze voor hun baan. Het enige dat FNV Bondgenoten kan doen, is solidariteit betuigen

Beschermingscontracten
In Mexico vormen 'beschermingscontracten' een gevaar voor de vrijheid van organisatie en onderhandeling. Het zijn collectieve contracten die werkgevers soms gebruiken om zichzelf  te beschermen tegen de mogelijkheid dat hun werknemers lid worden van echte vakbonden. In zo'n geval wordt een contract afgesloten met een organisatie of individuen die op papier de werknemers van het bedrijf vertegenwoordigen. In werkelijkheid weten de werknemers van niets en zijn ze ook niet geconsulteerd over het contract. Zulke vakbonden noemen we spookvakbonden. Helaas zijn deze contracten volgens de wet legitieme documenten.

Op papier doet zo'n bedrijf het dus goed, er bestaat een collectief contract. In werkelijkheid echter wordt het recht op organisatie en onderhandeling afgekocht. Het is ontzettend moeilijk voor daadwerkelijk democratische vakbonden om iets aan deze praktijken te doen. Bedrijven moeten volgens de wet op lokaal niveau georganiseerd worden, dat betekent dat elke vestiging van een bedrijf een eigen vakbond heeft, en een eigen contract. Deze situatie werkt de opkomst van spookvakbonden in de hand. (Terug naar boven )

Trefwoorden: Grenzeloos solidair, Voedingsindustrie, Heineken, Fransien de Jong

Zie ook

Log in om te reageren.
Wil je antwoord op een persoonlijke vraag? Onze klantenservice kan je helpen.

Onze spelregels
wachtwoord vergeten?

Heb je nog geen profiel? »

Mijn werk:

Hier staan wij voor:

Cao:

Meer weten? Dossier:

Sitemap

Over FNV Bondgenoten

Werk jij in de sector industrie, metaal, vervoer, agrarisch, handel of diensten? Ben je met pensioen of heb je een uitkering? Dan zijn wij jouw vakbond.
We behartigen jouw belangen op het gebied van werk en inkomen. Zo sluiten we jaarlijks 750 cao’s af. En we hebben invloed op het sociaal plan bij reorganisaties en fusies.
Als lid krijg je ook nog eens gratis juridisch, loopbaan- of belastingadvies én korting met je ledenpas.

Vragen?
Kijk bij Contact. Of bel 0900-9690 (lokaal tarief), op werkdagen 8.00-17.30.