Branches & Bedrijven > Bedrijven A-Z

Het belang van de JSF (artikel BK)

Het kabinet twijfelt over de aanschaf van een nieuw gevechtsvliegtuig. Wordt het Saab, of lappen we de F-16 op? Of toch de JSF. In gesprek met de mannen van Stork, Fokker en Thales. En Hetty Kijzers, bestuurder FNV Bondgenoten.

- 'Het belang van de JSF'
- verschenen in BK magazine, november 2009
- auteur Peter Beekman
- ga direct naar de discussie >>  (onderaan dit artikel)
- Terug naar Stork FNV

 

Het belang van de JSF
Werkgroep zet zich in voor banen

De discussie over de opvolger van de F-16 woedt al sinds het begin van deze eeuw. Het kabinet heeft nog niet gekozen. Werknemers van Stork, Fokker en Thales vinden de JSF van Lockheed Martin de beste optie. Daar krijgt de Nederlandse vliegtuigindustrie backorders voor terug. En daarmee banen.


Everhard Feringa
Everhard Feringa (52) is senior design engineer bij Stork-Fokker in Papendrecht. Ze hebben hebben een overeenkomst gesloten voor de levering van  inflight opening doors en flaperons van de JSF.

Nederland heeft nu 100 miljoen extra geïnvesteerd in de ontwikkeling van een testtoestel. Feringa:“Cruciaal is dat het testtoestel wordt gekocht. Ik denk dat dan de kans groter wordt dat het kabinet overgaat tot de ‘echte’ aanschaf. De politiek gaat daar waarschijnlijk volgend jaar over beslissen.” Hoe sneller, hoe beter, vind hij. “Als die order werkelijk doorgaat moeten we een hele nieuwe fabriek bouwen. De huidige capaciteit is niet voldoende. En zo’n nieuwe fabriek staat er niet zo maar. Maar Stork-Fokker begint pas met investeren als de politiek duidelijkheid  heeft geschapen.”

Guus Jansen
Het gaat om hoogwaardige werkgelegenheid, die ook nog duurzaam is, legt Guus Janssen uit. De 58-jarige stress engineer (‘Ik zit zelf niet in de stress, ik beoordeel de sterkte van onderdelen’): “We hebben het dan over een periode van meer dan dertig jaar. Van de ontwikkelingsfase, tot het maken van onderdelen, het onderhoud en de modificatie. Dat levert veel banen op. Natuurlijk is 6,7 miljard veel geld, maar je moet het afzetten tegen die dertig jaar.”

Hoeveel banen precies is een punt van discussie. “Het gaat zeker om honderden banen, zeker als je de toeleveranciers meerekent. Doel van deze werkgroep is onder meer boven water zien te krijgen hoeveel er dat zijn. Dat is niet makkelijk, want afhankelijk van talloze factoren. Bijvoorbeeld hoe veel JSF’s de andere landen kopen.”

Frank Lemmens
Volgens de kaderleden is het onontkoombaar dat het kabinet uiteindelijk toch kiest voor de JSF van Lockheed Martin. Frank Lemmens (41) en area manager bij Fokker Elmo in Hogerheide. Het bedrijft maakte de kabelbomen (elektrische bedrading) voor het prototype van de JSF: “Sommigen willen bijvoorbeeld de huidige F-16’s opknappen, zodat ze nog tien jaar mee kunnen. Maar dat kost ook geld. En op een gegeven moment vallen die ook gewoon uit de lucht hoor. Bovendien, als de andere landen al wel modernere vliegtuigen hebben, kan de Nederlandse luchtmacht geen gezamenlijke missies meer uitvoeren.”

Herman Moeland
Herman Moeland, contract manager customer services bij Thales in Hengelo laat via de telefoon weten dat ze bij hem nog lang niet zo ver zijn als bij Fokker Elmo. “We hebben een Letter of Intent met Lockheed getekend, en eind november volgt de Memorandum of Understanding. We willen graag de radarsystemen leveren voor de JSF. Dat doen we nu al voor de F-16’s en de Apaches. Onze kwaliteit is prima. Maar het kabinet moet beslissen. En daar is een kip of ei-situatie. Het kabinet zegt tegen Lockheed: hoeveel banen levert het op? Lockheed zegt: zet nu eerst maar die handtekening, dan vertellen we hoeveel orders het gaat opleveren. Ik ben gematigd optimistisch.  Maar spannend gaat het zeker worden.” 

Hettie Kijzers
Waarom dan niet een straaljager van de plank gekocht, bijvoorbeeld de Zweedse Saab? Overzichtelijker en goedkoper.
“Saab is heel concreet”, beaamt Hetty Kijzers, bestuurder FNV Bondgenoten en initiatiefneemster van de JSF-werkgroep. “Als we de Saab nemen krijgen we daar driehonderd assemblagebanen voor terug. Dat is mooi natuurlijk, maar het loopt niet zo lang door als bij de JSF en het is geen hoogwaardige technologie. De ontwikkeling gebeurt door Zweedse engineers.”

Het kabinet speelt met vuur, door dit dossier zo lang voor zich uit te schuiven, is de stellige overtuiging van Kijzers. “Waar moeten al die engineers heen? Naar de windmolenindustrie, roepen ze. Maar dat is niet reëel. Die is lang niet zo omvangrijk als de vliegtuigindustrie.”

Janssen voegt eraan toe: “Begin jaren tachtig ben ik zelf betrokken geweest bij de windturbines – ja Hettie, zo noemen we die!- en Nederland heeft daar een slag gemist. Duitsland en Denemarken zijn veel verder in de technologische ontwikkeling. Dat halen we nooit meer in.” 
 
Naast het boven tafel krijgen van de hoeveelheid banen heeft de werkgroep nog een doel: in gesprek gaan met de politiek. Duidelijk maken hoe belangrijk de JSF is voor de werkgelegenheid in de vliegtuigindustrie. “Leefde prins Bernhard nog maar”, grapt Feringa. “Die had goede connecties met Lockheed.”

“We zitten wel nog met een dilemma”, zegt bestuurder Kijzers. “Het belang voor de bedrijven is duidelijk. Maar wij zijn VNO-NCW niet. Voor ons is het van het grootste belang wat het aan werkgelegenheid oplevert. Een keiharde garantie kan Lockheed niet geven, dat begrijp ik ook wel. Maar we moeten het wel zo concreet mogelijk zien te krijgen. Echte banen voor echte mensen. We hechten er ook aan dat de stem van andere belangengroepen worden meegewogen in de discussie.”

- einde artikel -

De discussie over de JSF